Voor surfers op reis
- Eerst het ecosysteem. Ga zorgvuldig om met de natuur waar je te gast bent: laat geen afval achter.
- Respecteer de locals. Elke lineup heeft een volgorde, en die is in jaren verdiend. Wacht je beurt af en respecteer de lokale etiquette!
- Minder vliegen, langer blijven. De vlucht is de grootste impact van elke surftrip. Eén keer twee weken is beter dan twee keer één week!
Om warm te blijven als je in de winter in de Noordzee en het Kanaal surft, draag je een wetsuit van 5/4mm of 6/5/4mm met cap, booties van 5 mm en handschoenen, kleed je je om uit de wind, houd je je sessies korter dan in de zomer en peddel je nooit alleen het water in.
Van Scheveningen en Zandvoort tot Domburg, de Belgische kust en de Opaalkust zakt het water eind februari naar ergens tussen 2 en 9°C, afhankelijk van de spot en het jaar. Bretagne en Normandië blijven een paar graden milder, maar niet veel. De surfvoorspellers raden voor bijna al deze spots dezelfde volledige winteruitrusting aan.
Dit is een praktische gids voor surfers in Nederland, België en Noord-Frankrijk die van november tot en met maart blijven surfen. Hij is opgebouwd als checklist: "voor je gaat, in het water, erna". Wil je weten waar je heen kunt, begin dan met onze gids over surfen in Nederland en België.
Hoe koud zijn de Noordzee en de Atlantische Oceaan in de winter?
Het zuiden van de Noordzee bereikt eind februari zijn laagste punt, ruwweg 2 tot 9°C, terwijl het westen van Bretagne dichter bij 10 tot 11°C blijft. De tabel hieronder neemt voor elke spot het koudste moment van het jaar uit de watertemperatuurgids van Surf-Forecast, plus het wetsuit dat die voorspellers voor die week aanraden.
| Spot | Kust | Koudste water (bereik) | Rond | Aanbevolen wetsuit |
|---|---|---|---|---|
| Scheveningen | Noordzee, Zuid-Holland | 3 tot 9°C | 18 februari | 6/5/4mm, of een goed passend 5/4mm, met handschoenen, booties van 5 mm en een cap |
| Zandvoort | Noordzee, Noord-Holland | 2 tot 8°C | 23 februari | 6/5/4mm, of een goed passend 5/4mm, met handschoenen, booties van 5 mm en een cap |
| Domburg | Noordzee, Zeeland | 3 tot 8°C | 25 februari | 6/5/4mm, of een goed passend 5/4mm, met handschoenen, booties van 5 mm en een cap |
| Oostende | Noordzee, Belgische kust | 4 tot 9°C | 23 februari | 6/5/4mm, of een goed passend 5/4mm, met handschoenen, booties van 5 mm en een cap |
| Wissant | Kanaal, Opaalkust | 5 tot 9°C | 23 februari | 6/5/4mm, of een goed passend 5/4mm, met handschoenen, booties van 5 mm en een cap |
| Siouville | Kanaal, Cotentin (Normandië) | 8 tot 9°C | 1 maart | 6/5/4mm, of een goed passend 5/4mm, met handschoenen, booties van 5 mm en een cap |
| La Torche | Atlantische Oceaan, Zuid-Finistère (Bretagne) | 10 tot 11°C | 1 maart | 5/4mm of 5/3mm met handschoenen en booties van 3 mm, plus een cap als het waait of de lucht koud is |
Dat zijn bereiken over meerdere jaren, geen belofte voor een bepaalde week. Voor een beeld per maand: de langetermijngemiddelden van seatemperature.org voor Scheveningen geven 12,9°C in november, 9,4°C in december en 6,4°C in januari, februari en maart. In november kunnen sommige surfers dus nog met een 4/3mm toe, en in januari zit bijna iedereen aan de Nederlandse kust in volledige winteruitrusting.
Voor spots aan andere kusten, zie onze gidsen over surfen in Denemarken en Bretagne.
Welk wetsuit, welke cap, booties en handschoenen heb je nodig?
Voor water onder ongeveer 9°C raden wetsuitmerken een fullsuit van 5/4mm of 6/5mm met cap aan, met booties en handschoenen. De diktegids van Rip Curl is een goed startpunt. Omgerekend naar Celsius ziet hij er ongeveer zo uit:
- 13 tot 16°C: fullsuit van 4/3mm, booties aanbevolen.
- 9 tot 13°C: fullsuit van 4/3mm of 5/4mm, booties en handschoenen.
- Onder 9°C: fullsuit van 5/4mm of 6/5mm, met booties, handschoenen en een cap.
Het merk presenteert dit als startpunt en zegt dat wind, de duur van je sessie en je eigen tolerantie voor kou een dikker wetsuit kunnen rechtvaardigen. Dat past goed bij de Noordzee: een grijze januaridag met een stevige wind voelt kouder dan de watertemperatuur alleen doet vermoeden.
- Pasvorm telt. De surfvoorspellers noemen "een goed passend 5/4mm" als alternatief voor een 6/5/4mm.
- Cap. Het surfadvies van de RNLI is om een neopreen cap te dragen als je het snel koud hebt.
- Booties en handschoenen. De voorspellers raden booties van 5 mm aan voor de koudste weken aan de Noordzeekust, en 3 mm voor La Torche.
Onze gids voor wetsuitdikte behandelt het hele bereik per seizoen, en de zustergids over wat je onder een wetsuit draagt gaat over thermotops en onderlagen.
Voor je gaat: voorspelling, daglicht en wie weet waar je bent
Plan in de winter rond de voorspelling, de korte dag en een maatje, in die volgorde.
Check de voorspelling goed
Het surfadvies van de RNLI is om voor vertrek de lokale voorspellingen voor wind, swell en getij te checken. In de winter kan de Noordzee binnen een dag omslaan van vlak naar stormachtig, en de swell is vooral windswell met een korte periode. De gids van Surf-Forecast voor Scheveningen Pier zegt bijvoorbeeld dat het daar het best werkt bij een noordwestelijke swell met een oostelijke tot zuidoostelijke offshore wind, en waarschuwt voor muistromen en obstakels. De gids voor La Torche noemt een westzuidwestelijke swell met oostenwind als beste combinatie en waarschuwt voor rotsen.
Twijfel je hoe je swellperiode, windrichting en getij leest, dan neemt onze gids over hoe je een surfvoorspelling leest je er stap voor stap doorheen.
Stormen en grote dagen
Het winteradvies van de RNLI voor kustbezoekers is om bij harde wind en hoge golven weg te blijven van boulevards, klifranden en pieren, de omstandigheden af te wegen tegen je eigen kunnen, en bij twijfel op het droge te blijven en toe te kijken. Lees de veiligheidsborden bij de strandopgang en vraag het aan locals als dat kan.
Muistromen zijn er het hele jaar. De zustergids over strandvlaggen en muistromen legt uit wat de vlaggen betekenen en wat je volgens de RNLI moet doen als je in een muistroom terechtkomt.
Korte dagen
Op de kortste dag van het jaar krijgt Nederland maar ongeveer 7 uur en 43 minuten daglicht, met zonsopkomst rond 8.46 uur en zonsondergang rond 16.29 uur. Als je de rit en het omkleden meetelt, blijft er maar een klein venster over. Zorg dat je ruim voor de schemering uit het water bent, zodat je niet in het donker naar de parkeerplaats of een vermiste vriend zoekt.
Nooit alleen, en laat het iemand weten
Het surfadvies van de RNLI is duidelijk: surf met een maatje en vertel iemand waar je heen gaat, wanneer, en hoe laat je terug denkt te zijn. Het winteradvies voegt eraan toe dat je een manier om contact op te nemen bij je moet hebben, zoals een mobiele telefoon. De Nederlandse reddingsdienst KNRM zegt hetzelfde op haar pagina voor surfers (vooral geschreven met kitesurfers in gedachten): ga nooit alleen het water op. De KNRM biedt ook een gratis waterdichte "Be Traceable"-sticker met je naam en telefoonnummer voor op je board, zodat er geen zoekactie voor niets begint als je board zonder jou aanspoelt.
In een noodgeval is het advies van de RNLI om 999 of 112 te bellen en naar de kustwacht te vragen. 999 is het Britse nummer. Aan de Nederlandse, Belgische en Franse kust bel je 112.
Pak de auto de avond ervoor in
Wetsuit, cap, booties, handschoenen, omkleedponcho, warme kleren, een muts, een warm drankje en je toilettas. Een grote plastic kuip voor het natte wetsuit houdt de kofferbak droog. Houd je toilettas klein en lekvrij, want die ligt de hele winter in een koude, vochtige auto of tas.
Shampoo, bodywash en gezichtsreiniging, alles in één bar. Verkoelend, verfrissend en gemaakt voor wie altijd onderweg is.
Eén vaste bar voor haar, lichaam en gezicht betekent geen fles die in de kou kan barsten en niets dat over je droge kleren kan lekken. Is de tas klaar, dan lees je hieronder waar je op het strand aan moet denken.
In het water: koudeschok en weten wanneer je eruit gaat
De eerste minuut in koud water is het riskante deel, en het advies van de RNLI is om rustig het water in te gaan en je ademhaling onder controle te krijgen voordat je hard gaat peddelen.
Koudeschok
Volgens de RNLI kan een koudeschok optreden in water onder 15°C, dus het geldt voor elke wintersessie aan deze kust. De RNLI beschrijft het als iets waardoor je de controle over je ademhaling en bewegingen verliest, terwijl je hartslag en bloeddruk snel stijgen. De Royal Life Saving Society UK beschrijft dezelfde reacties: een hap naar adem, dan snel ademen, en een stijging van de bloeddruk. Volgens de RNLI zijn de eerste effecten binnen een minuut voorbij, dus probeer niet meteen hard te zwemmen.
Een goed wetsuit helpt. Het koudwateradvies van de RNLI zegt dat een wetsuit je drijfvermogen kan vergroten en de kans op een koudeschok kan verkleinen, en het Britse Met Office zegt dat een wetsuit of droogpak het risico kan helpen verlagen. In de praktijk: loop het water in, spat wat water in je gezicht, laat je ademhaling tot rust komen en ga dan peddelen.
Kom je toch in de problemen, dan is het "Float to Live"-advies van de RNLI: leg je hoofd achterover met je oren in het water, ontspan, beheers je ademhaling en gebruik je handen en benen rustig om te blijven drijven. Ook je board helpt hier: het surfadvies van de RNLI is om altijd een leash te dragen, zodat je ermee verbonden blijft.
Weet wanneer je eruit gaat
De koudwaterrichtlijnen van het Met Office noemen rillen, zwakte, desoriëntatie en kortademigheid als tekenen dat het tijd is om eruit te gaan, en de Royal Life Saving Society UK raadt aan het water te verlaten voordat je spieren afkoelen. De KNRM voegt eraan toe dat kou je moe maakt, je zwemvermogen verzwakt en je oordeel vertroebelt, en dat het de moeite waard is om in de winter een muts en handschoenen te dragen.
Een simpele gewoonte: spreek met je maatje af hoe lang je blijft, en kom samen het water uit.
Na het surfen: omkleden en opwarmen
Ga uit de wind, trek je natte wetsuit uit, droog je af en trek laagjes aan, snel en in die volgorde.
Omkleden in de kou
Het koudwateradvies van de RNLI is om je zo snel mogelijk af te drogen, alle natte lagen uit te trekken, jezelf droog te deppen en dan laagjes aan te trekken: thermokleding, warme truien, een muts en een warme jas. Een paar alledaagse trucs maken dat makkelijker:
- Met een omkleedponcho kleed je je op de parkeerplaats om zonder publiek, en houd je de wind buiten.
- Leg je droge kleren klaar in de volgorde waarin je ze aantrekt, met de muts bovenop.
- Een fles warm water van thuis, in een handdoek gewikkeld in de auto, is handig om zand van je voeten te spoelen en een strak wetsuit losser te krijgen.
- Ga op een matje of het deksel van de kuip staan in plaats van op de koude, natte grond.
- Zorg dat er een warm drankje in een thermosfles klaarstaat. De RNLI raadt aan warme kleren en een warm drankje mee te nemen voor ervoor en erna.
Onderkoeling en afterdrop
De NHS noemt als tekenen van onderkoeling: rillen, een bleke koude huid, lippen of huid die blauw of grijs kunnen lijken, onduidelijk spreken, langzaam ademen, en vermoeidheid of verwardheid. Het advies is om spoedhulp in te schakelen als je denkt dat iemand onderkoeld is, de persoon naar een beschutte plek te brengen, natte kleding uit te trekken, hem of haar in een deken of droge handdoek te wikkelen met het hoofd bedekt, en een warm alcoholvrij drankje te geven als de persoon helemaal wakker is. De NHS zegt ook dat je geen heet bad, kruik of warmtelamp moet gebruiken om iemand op te warmen, en dat je armen en benen niet moet wrijven.
De Royal Life Saving Society UK waarschuwt dat onderkoeling ook nadat je het water uit bent een risico blijft als je niet snel opwarmt. Een verhaal in het magazine van de RNLI over een geredde zwemmer beschrijft "afterdrop" als een plotselinge daling van de lichaamstemperatuur na het verlaten van het water, en beschrijft hoe de bemanning zijn natte kleren uittrok en hem met droge dekens geleidelijk opwarmde. Voel jij of een vriend zich niet goed na een koude sessie, haal dan echte hulp.
De warme douche erna
Voor de meesten van ons is de warme douche thuis of bij de surfclub het beste deel van een wintersessie. Daar gaan ook het zout en het zand uit je haar en van je huid. Onze gids over afspoelen na het surfen geeft de routine, en wat zout water met surfhaar doet legt uit waarom zout je haar stug en droog laat aanvoelen.
Douche je op het strand, dan zijn de buitendouches alleen voor zand en zout. Spoel shampoo of zeep niet rechtstreeks af in de oceaan of onder stranddouches die op zee afwateren. Zeep je alleen in waar het water in een afvoer loopt.
Een douchetas die de hele winter in de auto ligt, moet tegen kou en vocht kunnen. Een vaste bar neemt weinig ruimte in en lekt niet.
Shampoo, bodywash en gezichtsreiniging, alles in één bar. Houd je haar en huid gezond onderweg. Met monoï-geur en een vleugje vanille. Gemaakt voor wie altijd onderweg is.
Laat de bar tussen twee keer gebruik drogen (een klein gaaszakje op het dashboard werkt) en hij is klaar voor de volgende sessie. Dan is er nog het wetsuit.
Zorgen voor je winterwetsuit
Een dik winterwetsuit kan in een koude garage dagenlang vochtig blijven. Onze gids over hoe je een stinkend wetsuit weer fris krijgt beschrijft hoe je hem afspoelt en laat drogen.
Wat is er anders aan de Noordzee in de winter?
Op de Noordzee draait de winter om korte vensters pakken. Surf-Forecast merkt op dat het in Scheveningen in de zomer meestal vlak is, dus in de koudere maanden werkt de Nederlandse kust. De golven komen meestal samen met de wind die ze maakt, dus schone periodes zijn vaak kort.
Bretagne en Normandië liggen aan meer open water, met groundswell naast windswell. Surf-Forecast beschrijft La Torche als vrij constant, met zowel lokale windswell als groundswell van ver weg. De Kanaalkust van Wissant tot Siouville is aan het eind van de winter maar een klein beetje warmer dan de Nederlandse kust. Onze gids over surfen in Normandië en Noord-Frankrijk zet de spots op een rij.
Welke kust je ook kiest, je staat straks weer bij de auto met zout haar en koude handen. Een simpele toilettas is één ding minder om aan te denken.
Shampoo, bodywash en gezichtsreiniging, alles in één bar. Verkoelend, verfrissend en gemaakt voor wie altijd onderweg is.
En als de kou je in februari te veel wordt, is een trip naar warm water geen schande: onze lijsten met de beste surfbestemmingen in december en in januari hebben opties van de Canarische Eilanden tot verder weg.
Samenvatting
De Nederlandse, Belgische en Noord-Franse kust zakt op het koudste moment naar ruwweg 2 tot 9°C, dus reken op een wetsuit van 5/4mm of 6/5/4mm met cap, booties en handschoenen (zie onze gids voor wetsuitdikte). Check de voorspelling, let op de korte dagen, surf met een maatje en vertel iemand je plannen. Ga rustig het water in, kom eruit voordat je het te koud krijgt, droog je dan af, trek laagjes aan en geniet van een warme douche en een goede spoelbeurt. Voor spots begin je met onze gids over surfen in Nederland en België.
Veelgestelde vragen
Hoe koud is de Noordzee in de winter?
Op het koudste moment, rond de tweede helft van februari, geeft Surf-Forecast 2 tot 8°C in Zandvoort, 3 tot 9°C in Scheveningen en 4 tot 9°C in Oostende. De langetermijngemiddelden van Seatemperature.org voor Scheveningen zijn 9,4°C in december en 6,4°C van januari tot en met maart.
Welk wetsuit heb ik nodig om in de winter in Nederland te surfen?
Voor de koudste weken raden de surfvoorspellers een wetsuit van 6/5/4mm aan, of een goed passend 5/4mm, met handschoenen, booties van 5 mm en een cap. De gids van Rip Curl raadt voor water onder ongeveer 9°C een wetsuit van 5/4mm of 6/5mm met booties, handschoenen en cap aan.
Is Bretagne in de winter warmer dan de Noordzee?
Een beetje. Surf-Forecast zet La Torche op het koudste moment, begin maart, rond 10 tot 11°C en raadt een wetsuit van 5/4mm of 5/3mm aan met handschoenen en booties van 3 mm, plus een cap als het waait of de lucht koud is.
Heb ik echt een cap en handschoenen nodig?
Voor de Noordzee en het Kanaal midden in de winter rekenen de voorspellers ze tot de aanbevolen uitrusting. De RNLI raadt een neopreen cap aan als je het snel koud hebt, en de KNRM raadt in de winter een muts en handschoenen aan.
Wat is een koudeschok?
De RNLI beschrijft het als een reactie op water onder 15°C waardoor je de controle over je ademhaling en bewegingen verliest, terwijl je hartslag en bloeddruk snel stijgen. Volgens de RNLI zijn de eerste effecten binnen een minuut voorbij, dus ga rustig het water in en zwem niet meteen hard.
Kan ik in de winter alleen surfen?
De RNLI en de KNRM raden het allebei af. Surf met een maatje, vertel iemand waar je heen gaat en wanneer je terug bent, en neem een telefoon mee.
Wat zijn de tekenen van onderkoeling?
De NHS noemt rillen, een bleke en koude huid, blauwe of grijze lippen of huid, onduidelijk spreken, langzaam ademen, en vermoeidheid of verwardheid. Denk je dat iemand onderkoeld is, schakel dan spoedhulp in en volg het EHBO-advies van de NHS.
Wat is afterdrop?
Een verhaal in het magazine van de RNLI beschrijft afterdrop als een plotselinge daling van de lichaamstemperatuur na het verlaten van het water. De Royal Life Saving Society UK waarschuwt dat onderkoeling een risico blijft nadat je eruit bent, als je niet snel opwarmt.
Hoe kleed ik me snel om in de kou?
Ga uit de wind, gebruik een omkleedponcho en leg je droge kleren op volgorde klaar. De RNLI raadt aan je zo snel mogelijk af te drogen, alle natte lagen uit te trekken en laagjes aan te trekken: thermokleding, een muts en een warme jas.
Kan ik na een wintersessie mijn haar wassen onder de stranddouche?
Gebruik stranddouches alleen voor zand en zout. Spoel shampoo of zeep niet rechtstreeks af in de oceaan of onder stranddouches die op zee afwateren. Zeep je alleen in waar het water in een afvoer loopt, zoals je douche thuis.
Bronnen
De feiten in dit artikel zijn gebaseerd op de onderstaande bronnen, gecontroleerd in oktober 2026.
- Scheveningen Pier water temperature and wetsuit guide. Surf-Forecast, 2026.
- Zandvoort water temperature and wetsuit guide. Surf-Forecast, 2026.
- Domburg water temperature and wetsuit guide. Surf-Forecast, 2026.
- Oostende water temperature and wetsuit guide. Surf-Forecast, 2026.
- Wissant water temperature and wetsuit guide. Surf-Forecast, 2026.
- Siouville water temperature and wetsuit guide. Surf-Forecast, 2026.
- La Torche water temperature and wetsuit guide. Surf-Forecast, 2026.
- Scheveningen Pier surf guide. Surf-Forecast, 2026.
- La Torche surf guide. Surf-Forecast, 2026.
- Scheveningen average sea temperatures. Seatemperature.org, 2026.
- Wetsuit temperature and thickness guide. Rip Curl, 2026.
- Surfing: tips and advice on how to surf safely. RNLI, 2026.
- Float to Live. RNLI, 2026.
- What is cold water dipping?. RNLI, 2026.
- RNLI offers winter safety advice to coastal visitors. RNLI, 2024.
- Arran RNLI share cold water safety tips. RNLI, 2024.
- RNLI reminds New Year dippers and open water swimmers of risks. RNLI, 2025.
- Freezing and paralysed: Skerries race to the rescue of a hypothermic swimmer. RNLI, 2017.
- Cold water shock: the facts. Royal Life Saving Society UK, 2026.
- Hypothermia. NHS, 2026.
- Cold water shock: what it is and how to stay safe. Met Office, 2025.
- Surf veilig: KNRM tips voor surfers. KNRM, 2026.
- Winter solstice: shortest day of the year marked by clouds, rain, fog. NL Times, 2022.
